RSS

ร้อยกรองไทย

จุดประสงค์
1.เพื่อให้นักเรียนเรียนรู้เรื่องบทร้อยกรองของไทยประเภทต่างๆ

ประวัติการประพันธ์                         ประเทศไทยเรามีภาษาไทยและอักขระไทยเป็นเอกลักษณ์  ประกอบกับด้วยความที่คนไทยเรานั้นมีนิสัยประณีต  บรรจงและรักสงบ  นักปราชญ์  นักกวีไทยในสมัยก่อนจึงได้สรรค์สร้างเอาอักขระไทยและภาษาไทยมาผสมผสานกัน  โดยให้มีความไพเราะและเกิดการวิจิตรทางภาษานั้นก็คือ  การประพันธ์  เมื่อการเวลาผ่านไปนักปราชญ์ชาวไทยก็ได้พัฒนาการประพันธ์ให้วิจิตรและงดงามมากขึ้น  ดั่งเช่น  คำคล้องจอง  ธรรมดา  ซึ่งเราอาจะเรียกว่าร่ายโบราณก็ได้  ต่อมาก็เริ่มมีการสัมผัสอักษร  ก่อให้เกิดโคลงและกลอน  เราได้รู้จักเอาของอินเดียบ้าง  บทสวดบ้างมาประยุกต์จนเกิดกาพย์ขึ้นมา  รู้จักการใช้สระเสียงหนัก-เบา  ก่อให้เกิดฉันท์  และที่สำคัญที่สุดคือการประยุกต์สิ่งของที่มีอยู่เดิม  ทำให้เกิดลิลิตขึ้นมา

ความหมายการประพันธ์     คำว่าประพันธ์มาจากภาษาบาลีว่า  ปพนธ  และภาษาสันสกฤตที่ว่า ปรพ.นธ  ซึ่งหมายถึงการร้องกรอง  การผูกถ้อยคำเป็นเชิงวรรณคดี

ประเภทของร้อยกรอง  

–          เพลงพื้นบ้าน  เป็นบทร้อยกรองที่สันนิษฐานว่าเกิดก่อนร้อยกรองทุกประเภท  โดยมีการร้องหรือขับกันมาตั้งแต่สมัยยังไม่มีตัวอักษรใช้  ที่เรียกกันว่าวรรณคดีมุขปาฐะ  เช่น  เพลงเรือ  เพลงปรบไก่  เพลงกล่อมลูก  ซึ่งมักจะไม่ค่อยเคร่งครัดในเรื่องฉันทลักษณ์  แต่มุ่งความสนุกสนานและความไพเราะของน้ำเสียงเป็นสำคัญ

–          กลอน  เป็นบทประพันธ์เรารู้จักกันมากที่สุด  โดยตามความหมายตามทั่วไป  กลอนอาจจะหมายถึงบทประพันธ์ร้อยกรองทุกประเภท  แต่ในขณะที่นี้จะหมายถึงบทร้อยกรองประเภทหนึ่ง  เช่น  กลอนหก  กลอนแปด  กลอนนิราศ  ฯลฯ

–          กาพย์  เป็นบทประพันธ์ที่ปรากฏเป็นครั้งแรกในมหาชาติคำหลวง  ในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ  มีลักษณะคล้ายฉันท์  แต่ไม่บังคับครุลหุ  ที่นิยม  ได้แก่  กาพย์ยานี  กาพย์ฉบัง  กาพย์สุรางคนางค์

–          โคลง  เป็นบทประพันธ์ที่เก่าแก่อีกอันหนึ่ง  ปรากฏในวรรณคดีสมัยอยุธยาตอนต้น  เช่น  โคลงกำสรวล  โดยจะกำหนดจำนวนคำ  สัมผัส  และคำเอกคำโท  แบ่งออกเป็น 3 ประเภทใหญ่ๆ  ได้แก่  โคลงสุภาพ  โคลงดั้นและโคลงโบราณ

–          ร่าย  บทประพันธ์ที่มีรูปแบบของร่ายชัดเจน  ได้แก่  ลิลิตพระลอ  โดยจะมีการกำหนดจำนวนคำในวรรค  สัมผัส  และคำเอกคำโทในตอนท้าย  จะแต่งด้วยความยาวเท่าไรก็ได้  ประเภทของร่าย  ได้แก่  ร่ายสุภาพ  ร่ายดั้นและร่ายโบราณ  นอกจากนี้ยังมีร่ายยาวที่มิได้กำหนดจำนวนคำ  เพียงแต่มีสัมผัสจากวรรคหนึ่งกับวรรคต่อไปให้เชื่อมกันจนจบเรื่อง  เช่น  ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก

–       ลิลิต  เป็นบทประพันธ์ที่ประสมระหว่างโคลงและร่าย  คือ  เป็นการแต่งกับโคลงกับร่ายสลับกันไปโดยมีสัมผัสเกี่ยวเนื่องกัน  มี 2 ประเภท  ได้แก่  ลิลิตสุภาพและลิลิตดั้น

–       ฉันท์  เป็นรูปแบบบทประพันธ์ของอินเดียซึ่งไทยเราได้นำรับเอามาใช้  จึงมีการบังคับครุลหุและไทยได้เพิ่มสัมผัส  เพื่อให้คล้องจองกันตามความนิยม  ตำราฉันท์ตั้งแต่ดั้งเดิมคือ  วุตโตทัย  ต่อมาสมเด็จกรมพระปรมานุชิตชิโนรส  ทรงคิดดัดแปลงแต่งเป็นคำฉันท์มาตราพฤติและวรรณพฤติ  รวม 58  ชนิด  และนายฉันท์  ขำวิไล  แต่งเพิ่มอีก 50 ชนิด  รวมเป็น 108 ชนิด

–       กลบท  เป็นการนำเอาโคลง  ฉันท์  กาพย์  กลอน  มาเพิ่มบังคับพิเศษหรือเขียนซ่อนเงื่อนให้ผู้อ่านฉงน  เช่น  กลบทงูกลืนหาง  กลบทกบเต้นต่อยหอย  ฯลฯ

–       เพลง  เป็นบทประพันธ์ร้อยกรองที่นำมาประกอบดนตรี  เพลงที่ใช้ประกอบดนตรีไทยเดิมมักใช้รูปแบบกลอนเป็นพื้นฐาน  ส่วนเพลงประกอบดนตรีสากลมักใช้คำประพันธ์ที่มีลักษณะสอดคล้องกับทำนองเพลงนั้นๆ  ซึ่งไม่มีรูปแบบตายตัว  ปัจจุบันการแต่งเพลงเป็นที่แพร่หลายมาก  จึงจัดประเภทบทเพลงเป็นบทประพันธ์ร้อยกรองประเภทหนึ่ง

–       คำประพันธ์รูปแบบใหม่    เป็นคำประพันธ์ประเภทอื่นๆที่ไม่สามารถจัดเข้าประเภทได้  เช่น  กลอนเปล่า  วรรณรูป  และคำประพันธ์ที่ผู้แต่งคิดแบบใหม่ๆขึ้นในปัจจุบัน  จะรวมอยู่ในประเภทของคำประพันธ์รูปแบบใหม่  ซึ่งจะยกมาให้ศึกษาต่อไป

 

 

3 responses to “ร้อยกรองไทย

  1. BEAMza

    กรกฎาคม 16, 2013 at 9:37 pm

    ร้อยกรองไทย เนื้อหาตรงกลับที่ผมต้องนำเสนอครูที่โรงเรียนเลยครับ ขอบคุณมาก

     
  2. kruozone

    กรกฎาคม 16, 2013 at 9:58 pm

    เป็นความตั้งใจจริง ที่สรรหา สื่อที่สร้างสรรค์ สุดยอดคับพี่สาว

     

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: